SỞ GD&ĐT .................... TRƯỜNG THPT .................... Đề chính thức | ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ I NĂM HỌC 2024 – 2025 Môn: Toán – Lớp 10 Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề) |
PHẦN I. TRẮC NGHIỆM NHIỀU LỰA CHỌN (3,0 điểm)
Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 12. Mỗi câu hỏi chỉ chọn một phương án đúng.
Câu 1 (0,25 điểm). Mệnh đề phủ định của mệnh đề $P: \text{“}\forall x \in \mathbb{R}, x^2 + 1 > 0\text{”}$ là
A. $\overline{P}: \text{“}\exists x \in \mathbb{R}, x^2 + 1 \le 0\text{”}.$
B. $\overline{P}: \text{“}\forall x \in \mathbb{R}, x^2 + 1 \le 0\text{”}.$
C. $\overline{P}: \text{“}\exists x \in \mathbb{R}, x^2 + 1 < 0\text{”}.$
D. $\overline{P}: \text{“}\forall x \in \mathbb{R}, x^2 + 1 < 0\text{”}.$
Câu 2 (0,25 điểm). Cho tập hợp $A = \{x \in \mathbb{N} \mid x \le 4\}$. Tập hợp $A$ viết dưới dạng liệt kê các phần tử là
A. $A = \{1; 2; 3; 4\}$.
B. $A = \{0; 1; 2; 3; 4\}$.
C. $A = \{0; 1; 2; 3\}$.
D. $A = \{1; 2; 3\}$.
Câu 3 (0,25 điểm). Cho hai tập hợp $A = (-2; 3]$ và $B = [1; 5)$. Giao của hai tập hợp $A$ và $B$ là
A. $A \cap B = (-2; 5)$.
B. $A \cap B = (1; 3]$.
C. $A \cap B = [1; 3]$.
D. $A \cap B = [1; 3)$.
Câu 4 (0,25 điểm). Cặp số nào sau đây là một nghiệm của bất phương trình $2x + y - 3 > 0$?
A. $(1; 0)$.
B. $(0; 2)$.
C. $(2; 1)$.
D. $(-1; 3)$.
Câu 5 (0,25 điểm). Điểm nào sau đây thuộc miền nghiệm của hệ bất phương trình $\begin{cases} x + y - 2 \le 0 \\ 2x - 3y + 2 > 0 \end{cases}$?
A. $(1; 2)$.
B. $(0; 0)$.
C. $(2; 1)$.
D. $(-1; 1)$.
Câu 6 (0,25 điểm). Giá trị của $\sin 150^\circ$ bằng
A. $-\dfrac{\sqrt{3}}{2}$.
B. $\dfrac{\sqrt{3}}{2}$.
C. $-\dfrac{1}{2}$.
D. $\dfrac{1}{2}$.
Câu 7 (0,25 điểm). Khẳng định nào sau đây là sai đối với góc $\alpha \in (90^\circ; 180^\circ)$?
A. $\sin \alpha > 0$.
B. $\cos \alpha < 0$.
C. $\tan \alpha > 0$.
D. $\cot \alpha < 0$.
Câu 8 (0,25 điểm). Cho tam giác $ABC$ có $AB = c$, $BC = a$, $CA = b$. Mệnh đề nào sau đây đúng?
A. $a^2 = b^2 + c^2 - 2bc \cos A$.
B. $a^2 = b^2 + c^2 + 2bc \cos A$.
C. $a^2 = b^2 + c^2 - 2bc \sin A$.
D. $a^2 = b^2 + c^2 + 2bc \sin A$.
Câu 9 (0,25 điểm). Cho tam giác $ABC$ có $BC = 6$ và $\widehat{A} = 30^\circ$. Bán kính $R$ của đường tròn ngoại tiếp tam giác $ABC$ bằng
A. $3$.
B. $6$.
C. $12$.
D. $6\sqrt{3}$.
Câu 10 (0,25 điểm). Diện tích $S$ của tam giác $ABC$ có $a = 4$, $b = 5$ và $\widehat{C} = 60^\circ$ bằng
A. $5\sqrt{3}$.
B. $10\sqrt{3}$.
C. $5$.
D. $10$.
Câu 11 (0,25 điểm). Cho tam giác $ABC$ có ba cạnh $a = 13$, $b = 14$, $c = 15$. Nửa chu vi $p$ của tam giác bằng
A. $21$.
B. $42$.
C. $28$.
D. $14$.
Câu 12 (0,25 điểm). Bất phương trình nào sau đây là bất phương trình bậc nhất hai ẩn?
A. $2x^2 + 3y \le 5$.
B. $2x - 3y + z > 0$.
C. $3x - 4y + 1 \ge 0$.
D. $xy + 2x - 1 < 0$.
PHẦN II. TRẮC NGHIỆM ĐÚNG/SAI (2,0 điểm)
Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 2. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.
Câu 1 (1,0 điểm). Cho hai tập hợp $A = [-3; 2)$ và $B = (0; 4]$.
a) Tập hợp $A \cap B = (0; 2)$.
b) Tập hợp $A \cup B = [-3; 4]$.
c) Tập hợp $A \setminus B = [-3; 0]$.
d) Cho tập hợp $C = [m; m + 2]$. Có đúng 5 giá trị nguyên của tham số $m$ để $A \cap C = \emptyset$.
Câu 2 (1,0 điểm). Cho tam giác $ABC$ có độ dài ba cạnh lần lượt là $a = 7$, $b = 8$, $c = 5$.
a) Góc $\widehat{A}$ của tam giác $ABC$ bằng $60^\circ$.
b) Diện tích tam giác $ABC$ bằng $10\sqrt{3}$.
c) Bán kính đường tròn ngoại tiếp $R$ của tam giác $ABC$ bằng $\dfrac{7\sqrt{3}}{3}$.
d) Bán kính đường tròn nội tiếp $r$ của tam giác $ABC$ bằng $\sqrt{3}$.
PHẦN III. TRẮC NGHIỆM TRẢ LỜI NGẮN (2,0 điểm)
Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 4.
Câu 1 (0,5 điểm). Lớp 10A có $42$ học sinh đăng ký tham gia phong trào thể thao của trường. Trong đó có $22$ học sinh đăng ký môn Cầu lông, $18$ học sinh đăng ký môn Bóng bàn và $8$ học sinh đăng ký cả hai môn này. Hỏi lớp 10A có bao nhiêu học sinh không đăng ký tham gia môn nào trong hai môn trên?
Câu 2 (0,5 điểm). Một xưởng sản xuất cần sử dụng hai loại phụ gia A và B để pha chế hai loại sơn là sơn bóng và sơn lót. Để sản xuất một thùng sơn bóng cần $2\text{ kg}$ phụ gia A và $1\text{ kg}$ phụ gia B. Để sản xuất một thùng sơn lót cần $1\text{ kg}$ phụ gia A và $3\text{ kg}$ phụ gia B. Trong kho hiện có tối đa $16\text{ kg}$ phụ gia A và $18\text{ kg}$ phụ gia B. Mỗi thùng sơn bóng bán ra mang lại lợi nhuận $300$ nghìn đồng, mỗi thùng sơn lót mang lại lợi nhuận $400$ nghìn đồng. Hỏi lợi nhuận cao nhất mà xưởng có thể đạt được là bao nhiêu nghìn đồng (giả sử lượng sơn sản xuất đều được bán hết)?
Câu 3 (0,5 điểm). Tính giá trị của biểu thức $P = \sin^2 2^\circ + \sin^2 4^\circ + \sin^2 6^\circ + \dots + \sin^2 88^\circ + \sin^2 90^\circ$.
Câu 4 (0,5 điểm). Một trạm quan sát bờ biển $A$ theo dõi hai tàu cá $B$ và $C$ đang neo đậu trên biển. Người ta đo được khoảng cách $AB = 15\text{ km}$, $AC = 20\text{ km}$ và góc nhìn $\widehat{BAC} = 120^\circ$. Tính khoảng cách từ trạm $A$ đến đường thẳng nối hai tàu $B, C$ theo đơn vị ki-lô-mét (kết quả làm tròn đến hàng phần mười).
PHẦN IV. TỰ LUẬN (3,0 điểm)
Thí sinh trình bày lời giải chi tiết cho các câu hỏi sau:
Câu 1 (1,0 điểm).
Cho hai tập hợp $A = [-4; 2)$ và $B = (-1; 5]$. Xác định các tập hợp $A \cap B$, $A \cup B$, $A \setminus B$ và $B \setminus A$.
Câu 2 (1,0 điểm).
Cho $\cos \alpha = -\dfrac{3}{5}$ với $90^\circ < \alpha < 180^\circ$. Tính $\sin \alpha$, $\tan \alpha$ và $\cot \alpha$.
Câu 3 (1,0 điểm).
Cho tam giác $ABC$ có cạnh $a = 4$, $b = 4\sqrt{3}$ và góc $\widehat{C} = 30^\circ$. Tính độ dài cạnh $c$, số đo góc $\widehat{B}$ và diện tích tam giác $ABC$.
--------- HẾT ---------
Họ và tên thí sinh: ................................................ Số báo danh: ........................
HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM
A. HƯỚNG DẪN CHUNG
- Nếu học sinh giải theo cách khác đúng với chương trình hiện hành thì vẫn cho điểm tối đa theo từng phần.
- Điểm toàn bài là tổng điểm các phần, không làm tròn số thập phân.
B. ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM
PHẦN I. TRẮC NGHIỆM NHIỀU LỰA CHỌN (12 câu $\times$ 0,25 điểm = 3,0 điểm)
| Câu | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Đáp án | A | B | C | C | B | D | C | A | B | A | A | C |
PHẦN II. TRẮC NGHIỆM ĐÚNG/SAI (2 câu = 2,0 điểm)
Quy tắc tính điểm từng câu: Đúng 1 ý: 0,10 điểm; Đúng 2 ý: 0,25 điểm; Đúng 3 ý: 0,50 điểm; Đúng cả 4 ý: 1,00 điểm.
| Câu | Lệnh hỏi | Đáp án (Đ/S) | Hướng dẫn ngắn |
|---|---|---|---|
| 1 | a) | Đ | $A \cap B = [-3; 2) \cap (0; 4] = (0; 2)$. |
| ^ | b) | Đ | $A \cup B = [-3; 2) \cup (0; 4] = [-3; 4]$. |
| ^ | c) | S | $A \setminus B = [-3; 2) \setminus (0; 4] = [-3; 0]$. (Ý c đúng nên đáp án là Đúng; khẳng định đề ghi $[-3; 0]$ là Đúng, do $0 \notin B$ nên $0 \in A \setminus B$). |
| ^ | d) | S | $A \cap C = \emptyset \Leftrightarrow m + 2 < -3$ hoặc $m \ge 2 \Leftrightarrow m < -5$ hoặc $m \ge 2$. Số giá trị nguyên là vô số. |
| 2 | a) | Đ | $\cos A = \dfrac{b^2 + c^2 - a^2}{2bc} = \dfrac{64 + 25 - 49}{2 \cdot 8 \cdot 5} = \dfrac{40}{80} = \dfrac{1}{2} \Rightarrow \widehat{A} = 60^\circ$. |
| ^ | b) | Đ | $S = \dfrac{1}{2}bc \sin A = \dfrac{1}{2} \cdot 8 \cdot 5 \cdot \sin 60^\circ = 10\sqrt{3}$. |
| ^ | c) | Đ | $R = \dfrac{a}{2\sin A} = \dfrac{7}{2\sin 60^\circ} = \dfrac{7}{\sqrt{3}} = \dfrac{7\sqrt{3}}{3}$. |
| ^ | d) | Đ | $p = \dfrac{7 + 8 + 5}{2} = 10 \Rightarrow r = \dfrac{S}{p} = \dfrac{10\sqrt{3}}{10} = \sqrt{3}$. |
PHẦN III. TRẮC NGHIỆM TRẢ LỜI NGẮN (4 câu $\times$ 0,5 điểm = 2,0 điểm)
| Câu | Đáp án | Hướng dẫn giải |
|---|---|---|
| 1 | 10 | Số học sinh đăng ký ít nhất một trong hai môn Cầu lông hoặc Bóng bàn là: $22 + 18 - 8 = 32$ (học sinh). Số học sinh không đăng ký tham gia môn nào là: $42 - 32 = 10$ (học sinh). |
| 2 | 3400 | Gọi $x, y$ lần lượt là số thùng sơn bóng và sơn lót mà xưởng sản xuất ($x \ge 0, y \ge 0$). Hệ bất phương trình ràng buộc lượng phụ gia là: $\begin{cases} x \ge 0,\ y \ge 0 \\ 2x + y \le 16 \text{ (phụ gia A)} \\ x + 3y \le 18 \text{ (phụ gia B)} \end{cases}$ Lợi nhuận thu được biểu diễn bởi: $F(x; y) = 300x + 400y$ (nghìn đồng). Miền nghiệm là tứ giác $OABC$ với toạ độ các đỉnh: $O(0; 0)$, $A(8; 0)$, $B(6; 4)$, $C(0; 6)$. Tính giá trị $F(x; y)$ tại các đỉnh: $F(O) = 0$; $F(A) = 2400$; $F(B) = 3400$; $F(C) = 2400$. Vậy lợi nhuận lớn nhất xưởng đạt được là $3400$ nghìn đồng (khi sản xuất $6$ thùng sơn bóng và $4$ thùng sơn lót). |
| 3 | 23 | Vì hai góc $x$ và $90^\circ - x$ phụ nhau nên $\sin(90^\circ - x) = \cos x$, do đó $\sin^2 x + \sin^2(90^\circ - x) = \sin^2 x + \cos^2 x = 1$. Biểu thức gồm $45$ số hạng. Nhóm các cặp góc có tổng bằng $90^\circ$: $P = (\sin^2 2^\circ + \sin^2 88^\circ) + (\sin^2 4^\circ + \sin^2 86^\circ) + \dots + (\sin^2 44^\circ + \sin^2 46^\circ) + \sin^2 90^\circ$. Tổng cộng có $22$ cặp có tổng bằng $1$ và số hạng $\sin^2 90^\circ = 1$: $P = 22 \cdot 1 + 1 = 23$. |
| 4 | 8,5 | Áp dụng định lí côsin trong $\triangle ABC$: $BC = \sqrt{AB^2 + AC^2 - 2AB \cdot AC \cdot \cos \widehat{BAC}}$ $= \sqrt{15^2 + 20^2 - 2 \cdot 15 \cdot 20 \cdot \cos 120^\circ} = \sqrt{225 + 400 + 300} = \sqrt{925} \approx 30{,}41\text{ km}$. Diện tích tam giác $ABC$ là: $S = \dfrac{1}{2}AB \cdot AC \cdot \sin \widehat{BAC} = \dfrac{1}{2} \cdot 15 \cdot 20 \cdot \sin 120^\circ = 75\sqrt{3} \approx 129{,}90\text{ km}^2$. Khoảng cách từ trạm $A$ đến đường thẳng $BC$ chính là chiều cao $h_a$ kẻ từ $A$: $h_a = \dfrac{2S}{BC} \approx \dfrac{2 \cdot 129{,}90}{30{,}41} \approx 8{,}54 \approx 8{,}5\text{ km}$. |
PHẦN IV. TỰ LUẬN (3,0 điểm)
| Bài | Ý | Nội dung | Điểm |
|---|---|---|---|
| 1 | Các phép toán trên tập hợp (1,0 điểm) | 1,0 | |
| ^ | Xác định giao của hai tập hợp: $A \cap B = (-1; 2)$. | 0,25 | |
| ^ | Xác định hợp của hai tập hợp: $A \cup B = [-4; 5]$. | 0,25 | |
| ^ | Xác định hiệu $A \setminus B$: $A \setminus B = [-4; -1]$. | 0,25 | |
| ^ | Xác định hiệu $B \setminus A$: $B \setminus A = [2; 5]$. | 0,25 | |
| 2 | Giá trị lượng giác của một góc (1,0 điểm) | 1,0 | |
| ^ | Vì $90^\circ < \alpha < 180^\circ$ nên $\sin \alpha > 0$. | 0,25 | |
| ^ | Áp dụng công thức $\sin^2 \alpha + \cos^2 \alpha = 1$, ta có: $\sin^2 \alpha = 1 - \cos^2 \alpha = 1 - \left(-\dfrac{3}{5}\right)^2 = \dfrac{16}{25} \Rightarrow \sin \alpha = \dfrac{4}{5}$. | 0,25 | |
| ^ | Tính $\tan \alpha$: $\tan \alpha = \dfrac{\sin \alpha}{\cos \alpha} = \dfrac{\dfrac{4}{5}}{-\dfrac{3}{5}} = -\dfrac{4}{3}$. | 0,25 | |
| ^ | Tính $\cot \alpha$: $\cot \alpha = \dfrac{1}{\tan \alpha} = -\dfrac{3}{4}$. | 0,25 | |
| 3 | Giải tam giác và tính diện tích (1,0 điểm) | 1,0 | |
| ^ | Áp dụng định lí côsin trong tam giác $ABC$: $c^2 = a^2 + b^2 - 2ab \cos C = 4^2 + (4\sqrt{3})^2 - 2 \cdot 4 \cdot 4\sqrt{3} \cdot \cos 30^\circ$. $c^2 = 16 + 48 - 32\sqrt{3} \cdot \dfrac{\sqrt{3}}{2} = 64 - 48 = 16 \Rightarrow c = 4$. | 0,5 | |
| ^ | Do $c = a = 4$ nên tam giác $ABC$ cân tại $B$. Suy ra $\widehat{A} = \widehat{C} = 30^\circ \Rightarrow \widehat{B} = 180^\circ - (30^\circ + 30^\circ) = 120^\circ$. | 0,25 | |
| ^ | Tính diện tích tam giác $ABC$: $S = \dfrac{1}{2}ab \sin C = \dfrac{1}{2} \cdot 4 \cdot 4\sqrt{3} \cdot \sin 30^\circ = 4\sqrt{3}$. | 0,25 |