TRƯỜNG THPT .................... TỔ TOÁN – TIN HỌC Đề chính thức | ĐỀ KIỂM TRA CHƯƠNG I – TOÁN 12 Chuyên đề: Vectơ và hệ toạ độ trong không gian Thời gian làm bài: 50 phút (không kể thời gian phát đề) |
PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn (3,0 điểm)
Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 12. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.
Câu 1 (0,25 điểm). Trong không gian $Oxyz$, vectơ đơn vị trên trục cao $Oz$ là
A. $\vec{i} = (1; 0; 0)$
B. $\vec{j} = (0; 1; 0)$
C. $\vec{k} = (0; 0; 1)$
D. $\vec{k} = (0; 0; -1)$
Câu 2 (0,25 điểm). Trong không gian $Oxyz$, cho điểm $M$ thoả mãn $\overrightarrow{OM} = 2\vec{i} - 3\vec{j} + \vec{k}$. Toạ độ của điểm $M$ là
A. $(2; -3; 1)$
B. $(2; 3; 1)$
C. $(-2; 3; -1)$
D. $(2; -3; 0)$
Câu 3 (0,25 điểm). Trong không gian $Oxyz$, cho hai điểm $A(1; -2; 3)$ và $B(3; 0; -1)$. Toạ độ của vectơ $\overrightarrow{AB}$ là
A. $(2; 2; -4)$
B. $(-2; -2; 4)$
C. $(4; -2; 2)$
D. $(2; 1; 1)$
Câu 4 (0,25 điểm). Trong không gian $Oxyz$, cho hai điểm $M(2; 4; -1)$ và $N(4; 0; 3)$. Toạ độ trung điểm $I$ của đoạn thẳng $MN$ là
A. $(2; -4; 4)$
B. $(3; 2; 1)$
C. $(6; 4; 2)$
D. $(1; -2; 2)$
Câu 5 (0,25 điểm). Trong không gian $Oxyz$, cho hai vectơ $\vec{u} = (1; -2; 3)$ và $\vec{v} = (3; 1; -2)$. Toạ độ của vectơ $\vec{a} = \vec{u} + \vec{v}$ là
A. $(4; -1; 1)$
B. $(-2; -3; 5)$
C. $(4; -3; 5)$
D. $(2; 3; -5)$
Câu 6 (0,25 điểm). Trong không gian $Oxyz$, cho vectơ $\vec{a} = (2; -1; 3)$. Toạ độ của vectơ $-2\vec{a}$ là
A. $(-4; 2; -6)$
B. $(-4; -2; -6)$
C. $(4; -2; 6)$
D. $(0; 1; 5)$
Câu 7 (0,25 điểm). Trong không gian $Oxyz$, độ dài của vectơ $\vec{u} = (2; -1; -2)$ là
A. $3$
B. $9$
C. $\sqrt{5}$
D. $1$
Câu 8 (0,25 điểm). Trong không gian $Oxyz$, cho hai vectơ $\vec{a} = (1; 2; -3)$ và $\vec{b} = (-2; 1; 1)$. Tích vô hướng $\vec{a} \cdot \vec{b}$ bằng
A. $-3$
B. $3$
C. $-1$
D. $5$
Câu 9 (0,25 điểm). Trong không gian $Oxyz$, hình chiếu vuông góc của điểm $A(3; -2; 5)$ trên mặt phẳng toạ độ $(Oxy)$ có toạ độ là
A. $(3; -2; 0)$
B. $(0; 0; 5)$
C. $(3; 0; 5)$
D. $(0; -2; 5)$
Câu 10 (0,25 điểm). Trong không gian $Oxyz$, cho tam giác $ABC$ với $A(1; 2; 0)$, $B(2; -1; 1)$ và $C(3; 2; 2)$. Toạ độ trọng tâm $G$ của tam giác $ABC$ là
A. $(2; 1; 1)$
B. $(6; 3; 3)$
C. $(1; 1; 1)$
D. $(2; -1; 1)$
Câu 11 (0,25 điểm). Trong không gian $Oxyz$, khoảng cách giữa hai điểm $A(1; 0; 2)$ và $B(-1; 2; 3)$ bằng
A. $3$
B. $\sqrt{5}$
C. $9$
D. $\sqrt{13}$
Câu 12 (0,25 điểm). Trong không gian $Oxyz$, cho hai vectơ $\vec{u} = (2; 1; -1)$ và $\vec{v} = (1; m; 3)$. Hai vectơ $\vec{u}$ và $\vec{v}$ vuông góc với nhau khi giá trị của $m$ bằng
A. $1$
B. $-1$
C. $5$
D. $-5$
PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai (4,0 điểm)
Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.
Câu 1 (1,0 điểm). Cho hình hộp chữ nhật $ABCD.A'B'C'D'$. Xét tính đúng hoặc sai của các mệnh đề sau:
a) $\overrightarrow{AB} + \overrightarrow{AD} = \overrightarrow{AC}$.
b) $\overrightarrow{AB} + \overrightarrow{AD} + \overrightarrow{AA'} = \overrightarrow{AC'}$.
c) $\overrightarrow{AB} = \overrightarrow{C'D'}$.
d) $\overrightarrow{AC'} - \overrightarrow{AA'} = \overrightarrow{AC}$.
Câu 2 (1,0 điểm). Trong không gian $Oxyz$, cho ba điểm $A(2; -1; 1)$, $B(0; 3; 1)$ và $C(4; 1; -2)$.
a) Vectơ $\overrightarrow{AB}$ có toạ độ là $(-2; 4; 0)$.
b) Trung điểm $M$ của đoạn thẳng $BC$ có toạ độ là $(2; 2; 0)$.
c) Trọng tâm $G$ của tam giác $ABC$ có toạ độ là $(2; 1; 0)$.
d) Toạ độ điểm $D$ để tứ giác $ABCD$ là hình bình hành là $D(6; -3; -2)$.
Câu 3 (1,0 điểm). Trong không gian $Oxyz$, cho hai vectơ $\vec{a} = (2; 1; -2)$ và $\vec{b} = (1; -2; 2)$.
a) Độ dài của vectơ $\vec{a}$ bằng $3$.
b) Tích vô hướng $\vec{a} \cdot \vec{b}$ bằng $-4$.
c) Toạ độ của vectơ $\vec{u} = \vec{a} - 2\vec{b}$ là $(0; 5; -6)$.
d) Góc giữa hai vectơ $\vec{a}$ và $\vec{b}$ là góc vuông.
Câu 4 (1,0 điểm). Trong không gian $Oxyz$, cho điểm $M(1; -2; 3)$.
a) Hình chiếu vuông góc của điểm $M$ trên trục hoành $Ox$ là điểm $M_1(1; 0; 0)$.
b) Hình chiếu vuông góc của điểm $M$ trên mặt phẳng toạ độ $(Oyz)$ là điểm $M_2(0; -2; 3)$.
c) Khoảng cách từ điểm $M$ đến gốc toạ độ $O$ bằng $\sqrt{14}$.
d) Điểm đối xứng với $M$ qua mặt phẳng $(Oxy)$ có toạ độ là $(-1; 2; 3)$.
PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn (3,0 điểm)
Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 6.
Câu 1 (0,5 điểm). Trong không gian $Oxyz$, cho vectơ $\vec{u} = 3\vec{i} - 4\vec{k}$. Tính độ dài của vectơ $\vec{u}$.
Câu 2 (0,5 điểm). Trong không gian $Oxyz$, cho hai điểm $A(2; 1; -3)$ và $B(4; 5; 1)$. Tính độ dài đoạn thẳng $AB$.
Câu 3 (0,5 điểm). Trong không gian $Oxyz$, cho hai vectơ $\vec{a} = (3; -1; 2)$ và $\vec{b} = (2; 4; -1)$. Tính tích vô hướng $\vec{a} \cdot \vec{b}$.
Câu 4 (0,5 điểm). Trong không gian $Oxyz$, cho hai điểm $A(1; -1; 2)$ và $B(3; 1; 4)$. Tìm cao độ của trung điểm đoạn thẳng $AB$.
Câu 5 (0,5 điểm). Trong không gian $Oxyz$, cho tam giác $ABC$ có trọng tâm $G$ trùng với gốc toạ độ $O$. Biết $A(2; -1; 3)$ và $B(1; 4; -2)$, tìm toạ độ hoành độ của điểm $C$.
Câu 6 (0,5 điểm). Một chiếc đèn chùm có khối lượng $m = 6\text{ kg}$ được treo cân bằng trong không gian nhờ ba sợi dây cáp như nhau buộc vào trần nhà. Khi chọn hệ toạ độ $Oxyz$ thích hợp, các lực căng của ba sợi dây được biểu diễn bởi ba vectơ $\vec{F}_1, \vec{F}_2, \vec{F}_3$ và trọng lực tác dụng lên đèn là $\vec{P} = (0; 0; -60)$ (đơn vị lực tính bằng Newton). Tính độ lớn tổng lực căng $\left|\vec{F}_1 + \vec{F}_2 + \vec{F}_3\right|$ theo đơn vị Newton.
--------- HẾT ---------
Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Giám thị không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh: ................................................................ Số báo danh: ........................
HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ ĐÁP ÁN
A. ĐÁP ÁN PHẦN I (Mỗi câu đúng được 0,25 điểm)
| Câu | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Đáp án | C | A | A | B | A | A | A | A | A | A | A | A |
Hướng dẫn ngắn gọn một số câu:
- Câu 1: Trục $Oz$ có vectơ đơn vị $\vec{k} = (0; 0; 1)$.
- Câu 2: $\overrightarrow{OM} = 2\vec{i} - 3\vec{j} + \vec{k} \Rightarrow M(2; -3; 1)$.
- Câu 3: $\overrightarrow{AB} = (3-1; 0-(-2); -1-3) = (2; 2; -4)$.
- Câu 7: $|\vec{u}| = \sqrt{2^2 + (-1)^2 + (-2)^2} = \sqrt{9} = 3$.
- Câu 8: $\vec{a}\cdot\vec{b} = 1\cdot(-2) + 2\cdot1 + (-3)\cdot1 = -2 + 2 - 3 = -3$.
- Câu 12: $\vec{u} \perp \vec{v} \Leftrightarrow 2\cdot1 + 1\cdot m + (-1)\cdot3 = 0 \Leftrightarrow m - 1 = 0 \Leftrightarrow m = 1$.
B. ĐÁP ÁN PHẦN II
- Điểm tối đa mỗi câu là 1,0 điểm.
- Đúng 1 ý được 0,1 điểm; đúng 2 ý được 0,25 điểm; đúng 3 ý được 0,5 điểm; đúng cả 4 ý được 1,0 điểm.
| Câu | Lệnh hỏi | Đáp án (Đ/S) | Hướng dẫn giải | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Câu 1 | a) | Đ | Theo quy tắc hình bình hành ở đáy $ABCD$: $\overrightarrow{AB} + \overrightarrow{AD} = \overrightarrow{AC}$. | ||
| ^ | b) | Đ | Quy tắc hình hộp: $\overrightarrow{AB} + \overrightarrow{AD} + \overrightarrow{AA'} = \overrightarrow{AC'}$. | ||
| ^ | c) | S | $\overrightarrow{AB} = \overrightarrow{DC} = \overrightarrow{D'C'}$, không bằng $\overrightarrow{C'D'}$ (ngược hướng). | ||
| ^ | d) | Đ | $\overrightarrow{AC'} - \overrightarrow{AA'} = \overrightarrow{A'C'} = \overrightarrow{AC}$. | ||
| Câu 2 | a) | Đ | $\overrightarrow{AB} = (0-2; 3-(-1); 1-1) = (-2; 4; 0)$. | ||
| ^ | b) | S | $M$ là trung điểm $BC \Rightarrow M\left(\dfrac{0+4}{2}; \dfrac{3+1}{2}; \dfrac{1+(-2)}{2}\right) = \left(2; 2; -\dfrac{1}{2}\right)$. | ||
| ^ | c) | Đ | $G\left(\dfrac{2+0+4}{3}; \dfrac{-1+3+1}{3}; \dfrac{1+1-2}{3}\right) = (2; 1; 0)$. | ||
| ^ | d) | Đ | Tứ giác $ABCD$ là hình bình hành $\Leftrightarrow \overrightarrow{AD} = \overrightarrow{BC} \Leftrightarrow (x_D - 2; y_D + 1; z_D - 1) = (4; -2; -3) \Rightarrow D(6; -3; -2)$. | ||
| Câu 3 | a) | Đ | $ | \vec{a} | = \sqrt{2^2 + 1^2 + (-2)^2} = \sqrt{9} = 3$. |
| ^ | b) | Đ | $\vec{a}\cdot\vec{b} = 2\cdot1 + 1\cdot(-2) + (-2)\cdot2 = 2 - 2 - 4 = -4$. | ||
| ^ | c) | Đ | $\vec{u} = (2 - 2\cdot1; 1 - 2\cdot(-2); -2 - 2\cdot2) = (0; 5; -6)$. | ||
| ^ | d) | S | Vì $\vec{a}\cdot\vec{b} = -4 \ne 0$ nên hai vectơ không vuông góc với nhau. | ||
| Câu 4 | a) | Đ | Hình chiếu lên trục $Ox$ giữ nguyên hoành độ, cho tung độ và cao độ bằng 0: $(1; 0; 0)$. | ||
| ^ | b) | Đ | Hình chiếu lên $(Oyz)$ cho hoành độ bằng 0: $(0; -2; 3)$. | ||
| ^ | c) | Đ | $OM = \sqrt{1^2 + (-2)^2 + 3^2} = \sqrt{1 + 4 + 9} = \sqrt{14}$. | ||
| ^ | d) | S | Điểm đối xứng qua $(Oxy)$ giữ nguyên $x, y$ và đổi dấu $z$, toạ độ là $(1; -2; -3)$. |
C. ĐÁP ÁN PHẦN III (Mỗi câu đúng được 0,5 điểm)
| Câu | Đáp số | Hướng dẫn chi tiết | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Câu 1 | 5 | $\vec{u} = (3; 0; -4) \Rightarrow | \vec{u} | = \sqrt{3^2 + 0^2 + (-4)^2} = 5$. | ||
| Câu 2 | 6 | $\overrightarrow{AB} = (2; 4; 4) \Rightarrow AB = \sqrt{2^2 + 4^2 + 4^2} = \sqrt{4 + 16 + 16} = \sqrt{36} = 6$. | ||||
| Câu 3 | 0 | $\vec{a}\cdot\vec{b} = 3\cdot2 + (-1)\cdot4 + 2\cdot(-1) = 6 - 4 - 2 = 0$. | ||||
| Câu 4 | 3 | Cao độ trung điểm $I$ là $z_I = \dfrac{z_A + z_B}{2} = \dfrac{2 + 4}{2} = 3$. | ||||
| Câu 5 | -3 | $G$ là gốc toạ độ $O(0;0;0) \Rightarrow x_C = 3x_G - x_A - x_B = 0 - 2 - 1 = -3$. | ||||
| Câu 6 | 60 | Đèn ở trạng thái cân bằng: $\vec{F}_1 + \vec{F}_2 + \vec{F}_3 + \vec{P} = \vec{0} \Rightarrow \vec{F}_1 + \vec{F}_2 + \vec{F}_3 = -\vec{P}$. Do đó $\left | \vec{F}_1 + \vec{F}_2 + \vec{F}_3\right | = | -\vec{P} | = 60\text{ N}$. |