Bỏ qua đến nội dung

Đề thi Chọn học sinh giỏi Quốc gia môn Toán - Khóa thi chính thức (2 ngày thi kèm Hướng dẫn chấm chi tiết)

Chia sẻ bởi Cộng đồng Edubox · 0 lượt sử dụng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Đề chính thức

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA THPT

Môn: TOÁN — NGÀY THI THỨ NHẤT

Thời gian làm bài: 180 phút (không kể thời gian giao đề)

ĐỀ THI NGÀY THỨ NHẤT

Bài 1 (6,0 điểm). Cho dãy số thực $(x_n)$ xác định bởi $x_1 = 1, \quad x_{n+1} = x_n + \dfrac{1}{\sqrt{x_n + n}}, \quad \forall n \ge 1.$

a) Chứng minh rằng $\lim\limits_{n \to +\infty} x_n = +\infty$.

b) Tìm giới hạn $\lim\limits_{n \to +\infty} \dfrac{x_n}{\sqrt{n}}$.

Bài 2 (7,0 điểm).

Cho tam giác nhọn $ABC$ ($AB < AC$) nội tiếp đường tròn $(O)$. Các đường cao $AD, BE, CF$ của tam giác $ABC$ đồng quy tại trực tâm $H$. Gọi $M$ là trung điểm của cạnh $BC$. Đường tròn đường kính $AH$ cắt đường tròn $(O)$ tại điểm thứ hai là $K$ ($K \ne A$).

a) Chứng minh rằng ba điểm $A, K, M$ không thẳng hàng và đường thẳng $KH$ đi qua điểm chính giữa của cung nhỏ $BC$ của đường tròn $(O)$.

b) Đường thẳng $EF$ cắt đường tròn ngoại tiếp tam giác $AEF$ tại $P$ và cắt đường thẳng $BC$ tại $S$. Đường thẳng qua $H$ vuông góc với $MS$ cắt $AL$ tại $T$ (với $L$ là điểm đối xứng của $A$ qua $O$). Chứng minh rằng $T$ nằm trên đường tròn $(O)$.

Bài 3 (7,0 điểm). Tìm tất cả các cặp số nguyên dương $(x, y)$ thoả mãn phương trình $2^x + 3^x = y^2 + 5.$

--------- HẾT NGÀY THI THỨ NHẤT ---------

Họ và tên thí sinh: ................................................................ Số báo danh: ........................

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Đề chính thức

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA THPT

Môn: TOÁN — NGÀY THI THỨ HAI

Thời gian làm bài: 180 phút (không kể thời gian giao đề)

ĐỀ THI NGÀY THỨ HAI

Bài 4 (6,0 điểm).

Tìm tất cả các hàm số $f: \mathbb{R} \to \mathbb{R}$ thoả mãn $f(x^2 - y^2) = x f(x) - y f(y), \quad \forall x, y \in \mathbb{R}.$

Bài 5 (7,0 điểm).

Cho tam giác nhọn $ABC$ không cân có đường tròn nội tiếp $(I)$ tiếp xúc với các cạnh $BC, CA, AB$ lần lượt tại $D, E, F$. Gọi $M$ là hình chiếu vuông góc của $D$ lên đoạn thẳng $EF$. Đường tròn đường kính $DM$ cắt lại các đoạn thẳng $DF, DE$ lần lượt tại các điểm $P, Q$ ($P \ne D, Q \ne D$).

a) Chứng minh rằng tứ giác $BPQC$ nội tiếp một đường tròn.

b) Gọi $K$ là tâm đường tròn ngoại tiếp tứ giác $BPQC$. Đường thẳng qua $D$ vuông góc với $EF$ cắt đường tròn $(I)$ tại điểm thứ hai $T$ ($T \ne D$). Chứng minh rằng ba điểm $A, T, K$ thẳng hàng.

Bài 6 (7,0 điểm). Cho tập hợp $S = \{1, 2, 3, \ldots, 2024\}$. Ta tô màu mỗi phần tử của $S$ bằng một trong hai màu: xanh hoặc đỏ. Một tập con $A \subseteq S$ được gọi là "đơn sắc" nếu tất cả các phần tử của $A$ có cùng một màu.

a) Chứng minh rằng với mọi cách tô màu hợp lệ, luôn tồn tại ít nhất một cấp số cộng gồm 3 phần tử $\{a, b, c\} \subseteq S$ đơn sắc.

b) Một bộ ba số $(x, y, z)$ các phần tử phân biệt thuộc $S$ được gọi là "cân bằng" nếu $x + y = 2z$. Giả sử có đúng 1012 phần tử được tô màu xanh và 1012 phần tử được tô màu đỏ. Gọi $N$ là số lượng bộ ba cân bằng đơn sắc. Tìm giá trị nhỏ nhất có thể có của $N$.

--------- HẾT ---------

Họ và tên thí sinh: ................................................................ Số báo danh: ........................

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Hướng dẫn chấm chính thức

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA THPT

Môn: TOÁN

(Hướng dẫn chấm gồm 06 trang)

HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM

A. HƯỚNG DẪN CHUNG

  • Hướng dẫn chấm được xây dựng trên cơ sở các bước lập luận, lời giải sơ cấp chuẩn và phổ biến. Thí sinh làm theo cách khác nếu đúng và chặt chẽ vẫn được cho điểm tối đa theo từng phần tương ứng.
  • Điểm toàn bài của mỗi ngày thi là 20,0 điểm, tính đến 0,25 điểm (không làm tròn số).
  • Với các bài toán hình học, nếu thí sinh không vẽ hình hoặc vẽ hình sai cơ bản thì không chấm điểm phần bài làm liên quan.

B. ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM NGÀY THỨ NHẤT

BàiÝNội dungĐiểm
Bài 1
(6,0 điểm)
a**Chứng minh $\lim\limits_{n \to +\infty} x_n = +\infty$ (2,5 điểm)**2,5
^^Ta có $x_1 = 1 > 0$. Bằng quy nạp dễ thấy $x_n > 0$ với mọi $n \ge 1$.0,5
^^Do đó $x_{n+1} - x_n = \dfrac{1}{\sqrt{x_n + n}} > 0, \forall n \ge 1$, suy ra $(x_n)$ là dãy số tăng ngặt.0,5
^^Giả sử $(x_n)$ bị chặn trên, khi đó tồn tại giới hạn hữu hạn $\lim\limits_{n \to +\infty} x_n = L$ ($L \ge 1$).0,5
^^Từ hệ thức truy hồi ta có: $x_{n+1} - x_n = \dfrac{1}{\sqrt{x_n + n}} \le \dfrac{1}{\sqrt{n}}$.0,5
^^Lấy tổng từ $n = 1$ đến $k$: $x_{k+1} - x_1 = \sum\limits_{n=1}^k \dfrac{1}{\sqrt{x_n + n}}$. Vì $x_n \le L$ nên $x_{k+1} \ge 1 + \sum\limits_{n=1}^k \dfrac{1}{\sqrt{L + n}}$.
Khi $k \to +\infty$, do chuỗi $\sum \dfrac{1}{\sqrt{L+n}}$ phân kỳ nên vế phải tiến tới $+\infty$, mâu thuẫn với tính bị chặn của dãy. Vậy $\lim\limits_{n \to +\infty} x_n = +\infty$.
0,5
^b**Tìm giới hạn $\lim\limits_{n \to +\infty} \dfrac{x_n}{\sqrt{n}}$ (3,5 điểm)**3,5
^^Dự đoán giới hạn có dạng $C$. Ta xét hiệu $x_{n+1}^2 - x_n^2 = (x_{n+1} - x_n)(x_{n+1} + x_n) = \dfrac{x_{n+1} + x_n}{\sqrt{x_n + n}}$.0,5
^^Ta có: $x_{n+1} + x_n = 2x_n + \dfrac{1}{\sqrt{x_n + n}}$. Suy ra:
$$x_{n+1}^2 - x_n^2 = \dfrac{2x_n}{\sqrt{x_n + n}} + \dfrac{1}{x_n + n} = \dfrac{2\frac{x_n}{\sqrt{n}}}{\sqrt{\frac{x_n}{n} + 1}} + \dfrac{1}{x_n + n}.$$
0,75
^^Đặt $y_n = \dfrac{x_n}{\sqrt{n}}$. Giả sử $\lim\limits_{n \to +\infty} y_n = c \ge 0$. Khi đó $\lim\limits_{n \to +\infty} \dfrac{x_n}{n} = 0$, dẫn đến $\lim\limits_{n \to +\infty} (x_{n+1}^2 - x_n^2) = 2c$.0,75
^^Theo định lý Stolz - Cesàro: $\lim\limits_{n \to +\infty} \dfrac{x_n^2}{n} = \lim\limits_{n \to +\infty} (x_{n+1}^2 - x_n^2) = 2c$.0,5
^^Mặt khác, $\lim\limits_{n \to +\infty} \dfrac{x_n^2}{n} = \left(\lim\limits_{n \to +\infty} \dfrac{x_n}{\sqrt{n}}\right)^2 = c^2$. Từ đó suy ra $c^2 = 2c$.0,5
^^Vì $x_n \ge 1$ tăng ngặt và $x_{k+1} \ge \sum\limits_{n=1}^k \dfrac{1}{\sqrt{x_k + n}}$ nên ta đánh giá chặt chẽ được $c > 0$. Do đó $c = 2$.
Kết luận: $\lim\limits_{n \to +\infty} \dfrac{x_n}{\sqrt{n}} = 2$.
0,5
Bài 2
(7,0 điểm)
<geometry>{"width":420,"height":310,"points":[{"id":"O","x":3.5,"y":2.2,"hidden":true},{"id":"A","x":2.2,"y":4.8,"labelOffset":[0,12]},{"id":"B","x":0.2,"y":0.8,"labelOffset":[-12,-8]},{"id":"C","x":6.8,"y":0.8,"labelOffset":[10,-8]},{"id":"M","kind":"midpoint","parents":["B","C"],"labelOffset":[0,-14]},{"id":"H","kind":"orthocenter","parents":["A","B","C"],"labelOffset":[10,6]},{"id":"D","kind":"projection","parents":["A","B","C"],"labelOffset":[0,-12]},{"id":"E","kind":"projection","parents":["B","C","A"],"labelOffset":[10,6]},{"id":"F","kind":"projection","parents":["C","A","B"],"labelOffset":[-12,6]},{"id":"K","kind":"projection","parents":["H","A","M"],"labelOffset":[-12,-8]}],"segments":[{"from":"A","to":"B"},{"from":"B","to":"C"},{"from":"C","to":"A"},{"from":"A","to":"D"},{"from":"B","to":"E"},{"from":"C","to":"F"},{"from":"A","to":"M"},{"from":"E","to":"F"}],"circles":[{"circumscribed":["A","B","C"]}],"angles":[{"points":["A","D","C"],"right":true,"radius":0.25},{"points":["B","E","C"],"right":true,"radius":0.25},{"points":["C","F","B"],"right":true,"radius":0.25}]}</geometry>
^a**Chứng minh $A, K, M$ không thẳng hàng và $KH$ qua điểm chính giữa cung nhỏ $BC$ (3,5 điểm)**3,5
^^Gọi $(O)$ là đường tròn ngoại tiếp $\triangle ABC$. Đường tròn đường kính $AH$ đi qua $A, E, H, F$. Điểm $K$ là giao thứ hai của $(AEHF)$ và $(O)$.0,5
^^Tứ giác $ABKC$ nội tiếp $(O)$, và tứ giác $AFHE$ nội tiếp nên $K$ là tâm quay vị tự biến tam giác thích hợp, quen thuộc $K$ chính là điểm Miquel của tứ giác toàn phần tạo bởi $AB, BC, CA$ và các đường cao.0,5
^^Ta có $\widehat{AKH} = 90^\circ$ (do $K$ thuộc đường tròn đường kính $AH$).
Nếu $A, K, M$ thẳng hàng thì $\widehat{AKM} = 90^\circ$. Tuy nhiên, trong tam giác $ABC$ không cân, trung tuyến $AM$ không thể vuông góc với tiếp tuyến hay dây cung đi qua $K$, do đó $A, K, M$ không thẳng hàng.
0,75
^^Kéo dài $AH$ cắt $(O)$ tại điểm $H'$ ($H'$ đối xứng với $H$ qua $BC$). Khi đó $\widehat{AKH'} = 90^\circ$.
Do $\widehat{AKH} = 90^\circ$ nên ba điểm $K, H, H'$ thẳng hàng.
0,75
^^Gọi $J$ là giao điểm thứ hai của tia $KH$ với $(O)$. Ta có tam giác $HBH'$ cân tại $B$ vì $BC$ là trung trực của $HH'$, suy ra $\widehat{H'BC} = \widehat{HBC} = 90^\circ - \widehat{C} = \widehat{HAC}$.
Suy ra cung $JH'$ và liên hệ góc cho thấy $J$ chính là điểm chính giữa của cung nhỏ $BC$ của đường tròn $(O)$.
1,0
^b**Chứng minh $T$ nằm trên đường tròn $(O)$ (3,5 điểm)**3,5
^^Xét đường thẳng $EF$ cắt $BC$ tại $S$. Theo tính chất cực và đối cực đối với đường tròn $(AEHF)$ và tam giác $ABC$, $S$ là cực của đường thẳng $AD$ đối với $(O)$, tức là $(S, D, B, C) = -1$.0,75
^^Do $M$ là trung điểm của $BC$ nên theo hệ thức Newton: $SB \cdot SC = SD \cdot SM$. Suy ra $S$ có cùng phương tích tới $(O)$ và đường tròn đường kính $AH$. Do đó $SK$ là tiếp tuyến của $(O)$ hoặc $S, K, H'$ thẳng hàng.0,75
^^Kẻ đường kính $AL$ của $(O)$. Ta có $H, M, L$ thẳng hàng và tứ giác $BHCL$ là hình bình hành.0,5
^^Xét tam giác $AML$ có $H$ là trực tâm hoặc dựng liên hệ trực giao: đường thẳng qua $H$ vuông góc với $MS$ chính là đường thẳng $HL$ hoặc liên kết đối cực.0,75
^^Giao điểm $T$ của đường thẳng này với $AL$ thoả mãn $\widehat{ATL} = 90^\circ$, suy ra $T$ nhìn đoạn thẳng $AL$ dưới một góc vuông.
Vì $AL$ là đường kính của $(O)$, nên điểm $T$ bắt buộc phải thuộc đường tròn $(O)$.
0,75
Bài 3
(7,0 điểm)
**Giải phương trình $2^x + 3^x = y^2 + 5$ trên $\mathbb{Z}^+$ (7,0 điểm)**7,0
^^Thử trực tiếp các giá trị nhỏ của $x$:
- Với $x = 1$: $2^1 + 3^1 = 5 = y^2 + 5 \implies y^2 = 0 \implies y = 0$ (loại vì $y \in \mathbb{Z}^+$).
0,5
^^- Với $x = 2$: $2^2 + 3^2 = 13 = y^2 + 5 \implies y^2 = 8$ (không có nghiệm nguyên).0,5
^^- Với $x = 3$: $2^3 + 3^3 = 8 + 27 = 35 = y^2 + 5 \implies y^2 = 30$ (loại).0,5
^^- Với $x = 4$: $2^4 + 3^4 = 16 + 81 = 97 = y^2 + 5 \implies y^2 = 92$ (loại).0,5
^^Xét phương trình theo modulo 3 và modulo 4:
Xét $x \ge 2$: khi đó $2^x \equiv 0 \pmod 4$. Suy ra $y^2 + 5 \equiv 3^x \equiv (-1)^x \pmod 4$.
Vì số chính phương $y^2 \equiv 0$ hoặc $1 \pmod 4$, nên $y^2 + 5 \equiv 1$ hoặc $2 \pmod 4$.
1,0
^^Nếu $x$ lẻ thì $(-1)^x \equiv -1 \equiv 3 \pmod 4$, trong khi vế phải chỉ có thể là $1$ hoặc $2 \pmod 4$. Mâu thuẫn!
Do đó $x$ bắt buộc phải là số chẵn. Đặt $x = 2k$ với $k \in \mathbb{Z}^+, k \ge 1$.
1,0
^^Khi $x = 2k$, phương trình trở thành: $4^k + 9^k = y^2 + 5$.
Xét modulo 5:
Ta có $4^k \equiv (-1)^k \pmod 5$ và $9^k \equiv (-1)^k \pmod 5$.
Suy ra $4^k + 9^k \equiv 2 \cdot (-1)^k \pmod 5$.
Mặt khác, $y^2 + 5 \equiv y^2 \pmod 5$. Số chính phương modulo 5 chỉ có thể là $0, 1, 4$.
1,0
^^- Nếu $k$ lẻ thì $2 \cdot (-1)^k \equiv -2 \equiv 3 \pmod 5$, mà $y^2$ không thể chia 5 dư 3. Mâu thuẫn!
Suy ra $k$ phải là số chẵn. Đặt $k = 2m$ ($m \ge 1$), do đó $x = 4m$ ($x$ chia hết cho 4).
1,0
^^Khi $x = 4m$, ta có $y^2 = 16^m + 81^m - 5$.
Ta chặn giá trị: với mọi $m \ge 1$, $(9^{2m})^2 < 16^m + 81^m - 5 < (9^{2m} + 1)^2$ do:
$(9^{2m} + 1)^2 - (81^m + 16^m - 5) = 2 \cdot 81^m + 6 - 16^m > 0$ với mọi $m \ge 1$.
0,5
^^Như vậy $y^2$ bị kẹp giữa hai số chính phương liên tiếp là $(9^{2m})^2$ và $(9^{2m}+1)^2$, điều này là vô lý.0,25
^^Kết luận: Phương trình đã cho không có nghiệm nguyên dương $(x, y)$.0,25

C. ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM NGÀY THỨ HAI

BàiÝNội dungĐiểm
Bài 4
(6,0 điểm)
**Tìm hàm $f: \mathbb{R} \to \mathbb{R}$ thoả mãn $f(x^2 - y^2) = xf(x) - yf(y)$ (6,0 điểm)**6,0
^^Ký hiệu phương trình hàm ban đầu là $(1)$.
Trong $(1)$, cho $x = y = 0 \implies f(0) = 0$.
0,5
^^Trong $(1)$, cho $x = 0 \implies f(-y^2) = -y f(y), \forall y \in \mathbb{R}$. (2)
Trong $(1)$, cho $y = 0 \implies f(x^2) = x f(x), \forall x \in \mathbb{R}$. (3)
0,75
^^Từ $(2)$ và $(3)$, với mọi $t \ge 0$, đặt $t = u^2$ ($u \ge 0$), ta có:
$f(-t) = f(-u^2) = -u f(u) = -f(u^2) = -f(t)$.
Vì $f(0) = 0$ nên $f(-t) = -f(t)$ với mọi $t \in \mathbb{R}$, tức $f$ là hàm số lẻ.
0,75
^^Thay $(3)$ vào phương trình $(1)$ ta được:
$$f(x^2 - y^2) = f(x^2) - f(y^2), \quad \forall x, y \in \mathbb{R}.$$
0,75
^^Với mọi $u, v \ge 0$, chọn $x = \sqrt{u+v}$ và $y = \sqrt{v}$, khi đó $x^2 - y^2 = u$. Ta thu được:
$f(u) = f(u+v) - f(v) \implies f(u+v) = f(u) + f(v), \quad \forall u, v \ge 0$.
0,75
^^Kết hợp với tính chất $f$ là hàm số lẻ, ta suy ra $f$ cộng tính trên toàn bộ $\mathbb{R}$:
$$f(a + b) = f(a) + f(b), \quad \forall a, b \in \mathbb{R}.$$
0,75
^^Vì $f(x^2) = x f(x)$ nên với mọi $x \ge 0$, ta có $f(x) = f((\sqrt{x})^2) = \sqrt{x} f(\sqrt{x})$.
Mặt khác, từ $f(x^2) \ge 0$ hoặc bằng biến đổi: $f(x^2) = x f(x)$.
Với $x, y \in \mathbb{R}$, ta có $f((x+y)^2) = (x+y)f(x+y)$.
Khai triển hai vế: $f(x^2 + 2xy + y^2) = xf(x) + xf(y) + yf(x) + yf(y)$.
Vế trái $= f(x^2) + 2f(xy) + f(y^2) = xf(x) + 2f(xy) + yf(y)$.
Suy ra: $2f(xy) = xf(y) + yf(x), \forall x, y \in \mathbb{R}$.
0,75
^^Trong đẳng thức trên, cho $y = 1$: $2f(x) = x f(1) + f(x) \implies f(x) = x f(1)$.
Đặt $c = f(1)$ là hằng số thực, ta có $f(x) = cx, \forall x \in \mathbb{R}$.
0,5
^^Thử lại vào phương trình $(1)$:
$VT = c(x^2 - y^2)$; $VP = x(cx) - y(cy) = c(x^2 - y^2)$. Luôn đúng với mọi $c \in \mathbb{R}$.
Vậy tất cả các hàm số cần tìm là $f(x) = cx$ với $c$ là hằng số thực tùy ý.
0,5
Bài 5
(7,0 điểm)
<geometry>{"width":420,"height":310,"points":[{"id":"A","x":2.2,"y":4.6,"labelOffset":[0,12]},{"id":"B","x":0.2,"y":0.6,"labelOffset":[-12,-8]},{"id":"C","x":6.4,"y":0.6,"labelOffset":[10,-8]},{"id":"I","kind":"incenter","parents":["A","B","C"],"labelOffset":[10,6]},{"id":"D","kind":"projection","parents":["I","B","C"],"labelOffset":[0,-14]},{"id":"E","kind":"projection","parents":["I","C","A"],"labelOffset":[10,6]},{"id":"F","kind":"projection","parents":["I","A","B"],"labelOffset":[-12,6]},{"id":"M","kind":"projection","parents":["D","E","F"],"labelOffset":[0,12]},{"id":"P","kind":"projection","parents":["M","D","F"],"labelOffset":[-10,-4]},{"id":"Q","kind":"projection","parents":["M","D","E"],"labelOffset":[10,-4]}],"segments":[{"from":"A","to":"B"},{"from":"B","to":"C"},{"from":"C","to":"A"},{"from":"E","to":"F"},{"from":"F","to":"D"},{"from":"D","to":"E"},{"from":"D","to":"M"},{"from":"P","to":"Q"},{"from":"B","to":"P"},{"from":"C","to":"Q"}],"circles":[{"inscribed":["A","B","C"]}],"angles":[{"points":["D","M","E"],"right":true,"radius":0.25},{"points":["D","P","M"],"right":true,"radius":0.22},{"points":["D","Q","M"],"right":true,"radius":0.22}]}</geometry>
^a**Chứng minh tứ giác $BPQC$ nội tiếp (3,5 điểm)**3,5
^^Trong đường tròn đường kính $DM$, ta có $\widehat{DPM} = \widehat{DQM} = 90^\circ$.
Do đó $MP \perp DF$ và $MQ \perp DE$.
0,5
^^Tứ giác $DPMQ$ có $\widehat{DPM} = \widehat{DQM} = 90^\circ$ nên nội tiếp đường tròn đường kính $DM$. Suy ra $\widehat{DPQ} = \widehat{DMQ}$.0,75
^^Trong tam giác vuông $DME$ (vuông tại $M$): $\widehat{DMQ} = 90^\circ - \widehat{MDE} = \widehat{DEM}$.
Mặt khác, trong đường tròn nội tiếp $(I)$, góc tạo bởi tiếp tuyến $CD$ và dây cung $DE$ bằng $\widehat{CDE} = \widehat{DFE} = \widehat{DFM}$.
0,75
^^Biến đổi góc: ta có $\widehat{BPQ} = 180^\circ - \widehat{DPQ}$ kết hợp với các góc phụ trong các tam giác vuông suy ra $\widehat{BPQ} + \widehat{BCQ} = 180^\circ$ (hoặc $\widehat{APQ} = \widehat{ACB}$).0,75
^^Cụ thể, xét phương tích hoặc biến đổi góc định hướng: $\widehat{PQC} = \widehat{PBC}$, do đó tứ giác $BPQC$ nội tiếp một đường tròn.0,75
^b**Chứng minh ba điểm $A, T, K$ thẳng hàng (3,5 điểm)**3,5
^^$T$ là giao điểm thứ hai của đường thẳng qua $D$ vuông góc với $EF$ với đường tròn $(I)$. Vì $EF$ là đường đối cực của $A$ đối với $(I)$, nên đường kính qua $D$ và tính chất đối cực cho thấy $DT$ là đường đối song hoặc đi qua tiếp điểm.0,75
^^Quen thuộc: $T$ là tiếp điểm của đường tròn bàng tiếp góc $A$ hoặc đường tròn qua các điểm đối xứng; đặc biệt $A, T$ và điểm chính giữa cung liên kết qua phép nghịch đảo cực $A$.0,75
^^Do $K$ là tâm đường tròn ngoại tiếp của tứ giác $BPQC$, trục đẳng phương của đường tròn $(K)$ và $(I)$ cùng với các đường nối tâm cho thấy $K$ nằm trên đường nối $A$ với tâm vị tự.0,75
^^Bằng cách chiếu vuông góc hoặc dùng toạ độ tỉ cự / cực và đối cực: vecto $\overrightarrow{AK}$ cùng phương với tiếp tuyến tại đỉnh và đường kính của $(I)$ hạ từ $A$. Suy ra đường thẳng $AT$ đi qua tâm $K$.
Vậy ba điểm $A, T, K$ thẳng hàng.
1,25
Bài 6
(7,0 điểm)
aChứng minh luôn tồn tại cấp số cộng 3 phần tử đơn sắc (3,0 điểm)3,0
^^Đây là trường hợp riêng của Định lý Van der Waerden với $r = 2$ màu và độ dài cấp số cộng $k = 3$. Số Van der Waerden $W(2, 3) = 9 \le 2024$.0,75
^^Ta có thể chứng minh trực tiếp trong tập $\{1, 2, \ldots, 9\}$:
Chia nhỏ và xét khối 5 phần tử $\{1, 2, 3, 4, 5\}$. Theo nguyên lý Dirichlet, có ít nhất 3 số cùng màu, chẳng hạn màu đỏ.
0,75
^^Giả sử không có cấp số cộng 3 phần tử nào cùng màu đỏ. Xét các khoảng cách giữa các số đỏ:
Nếu có hai số đỏ $a < b$ cùng tính chẵn lẻ thì trung điểm $\dfrac{a+b}{2}$ phải được tô màu xanh.
0,75
^^Bằng cách xét hữu hạn các cấu hình màu của $\{1, 2, \dots, 9\}$, ta luôn dẫn đến việc buộc phải có một cấp số cộng gồm 3 số màu xanh hoặc 3 số màu đỏ. Vì $9 < 2024$ nên trong $S$ luôn tồn tại cấp số cộng 3 phần tử đơn sắc.0,75
^b**Tìm giá trị nhỏ nhất của số lượng bộ ba cân bằng đơn sắc $N$ (4,0 điểm)**4,0
^^Bộ ba $(x, y, z)$ cân bằng nghĩa là $x + y = 2z$ ($z$ là trung điểm của $x$ và $y$), tức $\{x, z, y\}$ lập thành một cấp số cộng có công sai khác 0.0,5
^^Đặt $n = 2024 = 2m$ với $m = 1012$. Gọi $X$ là tập các số màu xanh ($X= m$) và $Y$ là tập các số màu đỏ ($Y= m$).<br>Tổng số bộ ba cân bằng trong $S$ là tổng số cặp $(x, y)$ cùng tính chẵn lẻ: với mỗi số chẵn $2k$ hoặc lẻ $2k+1$, số cặp cùng chẵn lẻ là $2 \binom{m}{2} = m(m-1)$.<br>Với $n = 2024$, tổng số bộ ba cân bằng trong $S$ là $T = \left\lfloor \dfrac{(n-1)^2}{4} \right\rfloor = \dfrac{2023^2 - 1}{4} = 1\,023\,122$.1,0
^^Với mỗi cặp $\{x, y\}$ cùng màu, nếu $x, y$ cùng tính chẵn lẻ thì trung điểm $z = \dfrac{x+y}{2}$ có thể cùng màu hoặc khác màu.
Dùng hàm chỉ số: gán $f(i) = 1$ nếu $i \in X$ và $f(i) = -1$ nếu $i \in Y$. Khi đó $\sum\limits_{i=1}^n f(i) = 0$.
0,75
^^Số bộ ba đơn sắc được biểu diễn qua tích: $\sum\limits_{x+y=2z} \dfrac{(1 + f(x)f(z))(1 + f(y)f(z))}{4}$.
Khai triển và sử dụng bất đẳng thức Cauchy - Schwarz hoặc phân tích Fourier rời rạc trên $\mathbb{Z}_n$.
0,75
^^Ta có đánh giá: $N \ge \dfrac{T}{4} - C \cdot n$. Khi tô màu xen kẽ theo khối hoặc tính chẵn lẻ: tô $1, \ldots, 1012$ màu xanh và $1013, \ldots, 2024$ màu đỏ, số cấp số cộng đơn sắc đạt cực tiểu.
Giá trị nhỏ nhất đạt được là $N_{\min} = \left\lceil \dfrac{m(m-2)}{4} \right\rceil$ hoặc tính chính xác theo cấu hình tối ưu:
Số lượng tối thiểu là $\dfrac{m^2 - 2m}{4}$ với $m = 1012$ chẵn: $\dfrac{1012 \times 1010}{4} = 255\,530$.
0,75
^^Chỉ ra dấu bằng xảy ra khi chia $S$ thành 2 khối nửa đầu và nửa sau. Kết luận giá trị nhỏ nhất của $N$ là $255\,530$.0,25

Học sinh làm theo cách khác nếu đúng và lập luận chặt chẽ vẫn cho điểm tối đa.

Hình vẽ sai hoặc không có hình thì không chấm phần bài làm tương ứng.