SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO … TRƯỜNG THPT … Đề chính thức | KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ I NĂM HỌC 2024 – 2025 Môn: Ngữ văn – Lớp 10 Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề) |
PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau:
Nhà mẹ Lê là một gia đình nghèo nhất trong cái phố chợ. Mẹ Lê là một người đàn bà nhà quê chắc chắn và thấp bé, da mặt xạm đen lại vì nắng gió. Chồng mẹ mất sớm, để lại cho mẹ một đàn con mười một đứa: đứa lớn nhất mới mười bảy tuổi, đứa nhỏ nhất hãy còn bế trên tay.
Mẹ Lê phải làm đủ mọi việc để nuôi đàn con ấy: từ việc đi cày thuê, cuốc mướn đến việc nhặt hạt lúa vương ngoài đồng sau ngày gặt. Ngày nào có việc làm thì cả nhà được no cơm, ngày nào không có ai mướn thì cả đàn con nheo nhóc quanh nồi cháo cám hoặc củ khoai sống. Thế nhưng, dưới túp lều rách nát nghiêng vẹo ở cuối dãy phố chợ, lúc nào cũng vang lên tiếng cười nói bi bô của lũ trẻ. Mẹ Lê yêu thương con một cách thầm lặng và nhẫn nại. Những tối mùa rét, mẹ nằm co ro trên chiếc chiếu manh rách nát, kéo đàn con xúm xít quanh mình. Cả một đống con rúc đầu vào lòng mẹ như những chú gà con núp dưới cánh gà mẹ, tìm hơi ấm trong cái lạnh căm căm của đêm đông. Mẹ vỗ về từng đứa, nghe tiếng thở đều đều của chúng mà quên hết bao nhọc nhằn, cay đắng của một ngày lam lũ.
Đối với người mẹ nghèo ấy, đàn con vừa là gánh nặng khôn xiết, lại vừa là nguồn sống, là niềm an ủi duy nhất trên cõi đời đầy gian truân.
(Trích truyện ngắn Nhà mẹ Lê – Thạch Lam, in trong Tuyển tập Thạch Lam, NXB Văn học, 2015)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1 (0,5 điểm). Xác định nhân vật chính trong đoạn trích trên.
Câu 2 (0,5 điểm). Trong đoạn trích, những tối mùa rét, mẹ Lê và đàn con đã làm gì để tìm hơi ấm trong cái lạnh căm căm của đêm đông?
Câu 3 (1,0 điểm). Nêu nội dung chính của đoạn trích.
Câu 4 (1,0 điểm). Qua hình ảnh: "Cả một đống con rúc đầu vào lòng mẹ như những chú gà con núp dưới cánh gà mẹ, tìm hơi ấm trong cái lạnh căm căm của đêm đông", anh/chị hiểu gì về hoàn cảnh sống và tình cảm của gia đình mẹ Lê?
Câu 5 (1,0 điểm). Từ đoạn trích trên, anh/chị hãy rút ra một bài học hoặc thông điệp có ý nghĩa nhất đối với bản thân và lí giải vì sao (trình bày trong khoảng 4 đến 6 dòng).