SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BAN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI Đề chính thức | KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP THÀNH PHỐ Môn: Giáo dục công dân – Lớp 9 Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề) |
Câu 1 (2,0 điểm).
Theo Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ (PCCC & CNCH), trong giai đoạn vừa qua cả nước ghi nhận nhiều vụ hỏa hoạn liên quan đến phương tiện giao thông cơ giới đường bộ (xe máy, ô tô, xe buýt), chiếm tỉ lệ từ 14,5% đến 16,1% tổng số vụ cháy theo từng tháng, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản (Theo Báo điện tử VietnamNet, ngày 15/01/2026).
a) Căn cứ theo Thông tư số 148/2020/TT-BCA của Bộ trưởng Bộ Công an, em hãy cho biết thông tư này quy định về vấn đề gì? Thời điểm thông tư được ban hành và chính thức có hiệu lực thi hành?
b) Từ thực trạng trên, hãy trình bày các quy định cơ bản của pháp luật nước ta về quản lý, phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và chất độc hại.
c) Để giảm thiểu nguy cơ cháy, nổ phương tiện giao thông và chấp hành đúng quy định pháp luật, học sinh cấp Trung học cơ sở khi tham gia giao thông bằng xe đạp điện, xe máy điện cần thực hiện những biện pháp cụ thể nào?
Câu 2 (2,0 điểm).
Chỉ trong hai giờ đêm 12, rạng sáng ngày 13/9/2023, vụ cháy chung cư mini tại phố Khương Hạ (quận Thanh Xuân, Hà Nội) đã cướp đi sinh mạng của 56 người và làm 37 người bị thương. Cơ quan chức năng xác định nguyên nhân xuất phát từ sự cố chập điện bình ắc quy xe máy tại tầng 1, kết hợp các vi phạm nghiêm trọng: xây dựng sai phép, không có lối thoát nạn thứ hai, không có giải pháp ngăn cháy lan tại trục thang bộ và cư dân thiếu kỹ năng thoát hiểm (Theo Báo điện tử VnExpress, chuyên đề điều tra nguyên nhân cháy, cập nhật tư liệu ngày 18/09/2025).
a) Em hãy nêu các hậu quả nghiêm trọng của tai nạn cháy, nổ đối với con người, tài sản, xã hội và môi trường.
b) Dưới góc độ pháp luật, theo Luật Phòng cháy và chữa cháy hiện hành, hành vi xây dựng công trình không bảo đảm an toàn PCCC, tự ý chuyển đổi công năng hoặc bịt lối thoát nạn bị nghiêm cấm như thế nào? Chủ công trình vi phạm gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng có thể phải chịu những hình thức chế tài pháp lý nào?
c) Nếu không may phát hiện đám cháy bùng phát tại khu vực tầng để xe khi đang ở trong một căn hộ tập thể/nhà tầng, em hãy đề xuất quy trình thoát hiểm an toàn và kỹ năng tự bảo vệ bản thân.
Câu 3 (2,0 điểm).