PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO … TRƯỜNG THCS … Đề chính thức | ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ I NĂM HỌC 2024 – 2025 Môn: Ngữ văn – Lớp 8 Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề) |
PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau:
Đoàn thuyền tù chở Trần Bình Trọng đậu ở bến sông Thiên Mạc. Viên tướng giặc Ô Mã Nhi ngồi nghễu nghện trên sập, nhìn Trần Bình Trọng từ đầu đến chân bằng đôi mắt hung bạo. Hắn thấy vị tướng trẻ nhà Trần mình mặc áo chiến đã sờn rách, tay bị trói quặt sau lưng nhưng đầu vẫn ngẩng cao, ánh mắt sắc như lưỡi gươm sáng loáng, không hề lộ chút sợ hãi.
Ô Mã Nhi cất giọng ồm ồm, nửa dỗ dành nửa đe nẹt:
– Trần tướng quân! Ngươi là một viên tướng tài giỏi của nhà Trần, cớ sao lại đem thân đi chống cự với thiên triều? Vua Đại Hãn của ta lòng rộng như biển cả, chỉ cần ngươi thuận quy hàng, sẽ phong cho ngươi tước vương, ban cho châu báu, ruộng đất, vợ đẹp con khôn, tha hồ hưởng phú quý trọn đời. Bằng ngược lại, ngươi có biết số phận của kẻ chống đối sẽ ra sao không?
Trần Bình Trọng khẽ nhếch mép cười khinh bỉ. Chàng dõng dạc nói từng tiếng sang sảng:
– Ngươi hãy im đi! Ta là tướng nhà Trần, há lại chịu khuất phục trước lũ giặc cướp nước hay sao? Cái bả phú quý của các ngươi đem nhử trẻ con thì được, chứ làm sao lay chuyển nổi tấc lòng son sắt của một đấng trượng phu nước Nam!
Ô Mã Nhi đập mạnh tay xuống sập, mặt đỏ gay, gầm lên giận dữ:
– Ngươi không sợ chết sao? Nhà Trần thế cùng lực kiệt rồi, sớm muộn cũng bị vó ngựa quân Mông – Nguyên san phẳng. Ngươi muốn làm vương đất Bắc hay làm ma nước Nam?
Trần Bình Trọng quắc mắt nhìn thẳng vào mặt kẻ thù, lồng ngực phập phồng niềm kiêu hãnh dân tộc. Chàng thét lên một câu vang dội cả khúc sông Thiên Mạc, làm rung chuyển cả mạn thuyền giặc:
– Ta thà làm ma nước Nam chứ không thèm làm vương đất Bắc!
(Trích tiểu thuyết lịch sử Bên bờ Thiên Mạc – Hà Ân, NXB Kim Đồng, 2018)
Câu 1 (0,5 điểm). Xác định thể loại và ngôi kể của đoạn trích trên.
Câu 2 (0,5 điểm). Chỉ ra hai chi tiết thể hiện thái độ, phong thái ung dung, bất khuất của danh tướng Trần Bình Trọng khi đối mặt với tướng giặc Ô Mã Nhi.
Câu 3 (1,0 điểm). Tìm một từ tượng thanh hoặc từ tượng hình có trong đoạn trích và nêu tác dụng của từ đó trong việc khắc họa hành động, khí phách của nhân vật.