Bỏ qua đến nội dung

Ôn thi Olympic Toán quốc tế TIMO - Khối 3 (Lớp 3)

  • 22 bài học
Bài 1/22

Bài 1: Dãy số có quy luật (Number sequence with pattern)

I. Từ vựng (Vocabulary)

STT Từ vựng Dịch nghĩa
1 According to Dựa vào
2 Given Cho
3 Sequence Dãy
4 Number Số
5 Pattern Quy luật
6 Term Số hạng

II. Ví dụ

Ví dụ 1. Dựa vào quy luật dưới đây, tìm số tiếp theo ở trong dãy.

According to the pattern below, find the next term in the sequence.

$1, 4, 7, 10, 13, \dots$

Lời giải:

Quy luật: Số liền sau hơn số liền trước 3 đơn vị ($+3$).

$1+3=4$; $4+3=7$; $7+3=10$; $10+3=13$.

Số tiếp theo: $13+3=16$.

Đáp số: $16$.

Ví dụ 2. Cho dãy số có quy luật dưới đây.

Given the sequence with the pattern below.

$5, 10, 15, 20, 25, \dots$

a) Tìm số hạng tiếp theo trong dãy. (Find the next term in the sequence.)

b) Tìm số hạng thứ 8 trong dãy. (Find the 8th term in the sequence.)

c) Tìm số hạng thứ 30 trong dãy. (Find the 30th term in the sequence.)

Lời giải:

a) Cách 1: Quy luật: Số liền sau hơn số liền trước 5 đơn vị ($+5$).

$5+5=10$; $10+5=15$; $15+5=20$; $20+5=25$; $25+5=30$.

Cách 2: Quy luật: Số thứ $n$ bằng $5\times n$.

Số thứ nhất: $5=5\times 1$; số thứ hai: $10=5\times 2$; số thứ ba: $15=5\times 3$; số thứ tư: $20=5\times 4$; số thứ năm: $25=5\times 5$.

b) Theo quy luật ở cách 2 câu a, số thứ tám là: $5\times 8=40$.

c) Số thứ 30 là: $5\times 30=150$.

Đáp số: a) $30$; b) $40$; c) $150$.

Ví dụ 3. Cho dãy số có quy luật dưới đây, tìm số thứ 21 ở trong dãy.

Given the sequence with the pattern below, find the 21st term in the sequence.

$100, 98, 96, 94, \dots$

Lời giải:

Quy luật: Số liền sau bằng số liền trước trừ đi 2 đơn vị.

Lưu ý cách làm sai: KHÔNG ĐƯỢC LẤY $100-2\times 21$.

Cách làm đúng:

Số thứ nhất và số thứ 21 cách nhau số khoảng là: $21-1=20$ (khoảng).

Mỗi khoảng bằng 2 đơn vị.

Số thứ nhất hơn số thứ 21 số đơn vị là: $20\times 2=40$.

Vì số thứ nhất là 100 nên số thứ 21 là: $100-40=60$.

Đáp số: $60$.

III. Cách làm tổng quát

  • Ta có các hướng cơ bản sau đây để tìm ra quy luật của dãy số:
    • Xét hiệu hai số liên tiếp.
    • Xét tổng hai số liên tiếp.
    • Xét tích (thương) hai số liên tiếp.
    • Tách dãy đã cho thành 2 dãy số đan xen nhau.
  • Công thức tìm số hạng thứ $n$ của dãy số cách đều $k$ đơn vị, số thứ nhất của dãy là $a$:
    • Dãy số tăng dần: $a+(n-1)\times k$.
    • Dãy số giảm dần: $a-(n-1)\times k$.

Làm phần Bài tập bên dưới để luyện tập.

Bài trước Bài tiếp